Aby ją wytłumaczyć odwołajmy się do przykładu i wyobraźmy sobie dobrej klasy sprzęt grający – wzmacniacz i kolumny – jeśli chcemy zrobić głośniej, to przekręcamy potencjometrem głośności i każdy się spodziewa, że moc dźwięku będzie proporcjonalna do położenia potencjometru.
Położenie potencjometru automatyk utożami ze sterowaniem (lub sygnałem wejściowym), czyli wielkością za pomocą której regulowany jest inny paramert – moc dźwięku, czyli sygnał wyjściowy. Rolę regulatora w naszym przykładzie spełnia wzmacniacz. W powyższym opisie pojawia się słowo „proporcjonalność”. Właśnie na owej proporcjonalnej zależności mocy dźwięku od położenia potencjometru polega spełnienie zasady superpozycji. A ponieważ proporcjonalność jest zależnością liniową, stąd też i nazwa: automatyka liniowa.
(Powyższy przykład jest może o tyle niedobry, że czułość ludzkiego ucha nie jest proporcjonalna, ale logarytmiczna, ale z drugiej strony wzmacniacz – a zakładamy, że jest to dobry wzmacniacz – naprawia naszą głuchotę i powoduje, że słyszymy natężenie dźwięku propocjonalne do położenia pokrętła). Najogólniej zasadę superpozycji możnaby streścić w ten sposób, że jeśli wymuszenie będzie dwa razy większe, to dwa razy większa będzie odpowiedź. Piękne proste i wspaniałe – wręcz zachwycające! Mogłoby się wydawać, że skoro obiekt liniowy jest tym „dobrym”, a nieliniowy tym „gorszym”, to obiektów nieliniowych jest niewiele w porównaniu z liniowymi, które w pewnym sensie są „porządnymi” obiektami.
Nic bardziej mylącego! Otaczający nas świat jest w większości nieliniowy. To tak, jak przypuszczać, że większość mężczyzn, to „porządni” mężczyźni, jak chciałoby wierzyć wiele dziewczyn. Jednak nie sposób nie natknąć się w parku falowniki na „nieporządnego” śpiącego na ławce i (niestety) chyba nikt wieczorem nie wychodzi w domu bez obwawy przed spotkaniem z „nieporządnym”.
Automatyk musi liczyć się z tym, że wcześniej czy później spotka na swej drodze „obiekt” nieliniowy, który sprawi mu mnóstwo kłopotów.

Najgrubszy podział jaki można uczynić we spółczesnej automatyce, to podzielić ją na automatykę liniową i nieliniową. Nie znaczy to wcale, że nie da się uczynić innego podziału..Ta strona opowiada jedynie o automatyce liniowej. Dlaczego? Bo jeśli chodzi o automatykę nieliniową – to brak jest jakiejkolwiek jednolitej teorii. Rozwiązywane są jedynie proste problemy automatyki nieliniowej. Wiele problemów nie jest rozwiązanych i gdyby ktoś – jakiś geniusz matematyczny rozwiązał ten czy inny problem – to z pewnością w krótkim czasie stałby się bardzo bogatym człowiekiem! Bo jest wiele zagadnień, w których przyroda pokazuje nam swoje pazurki ostrzegając: W tym miejscu jestem nieliniowa – automatykom „liniowym” wstęp surowo wzbroniony pod groźbą popadnięcia w depresję i rozstrój nerwowy. Być może na końcu zostanie coś wspomniane o automatyce nieliniowej, ale póki co, zajmiemy się automatyką liniową, bo jest łatwiejsza i dobrze poznana. falowniki Jakaż więc jest automatyka liniowa? Proszę sobie zapamiętać, że w układzie pretendującym do miana „liniowy” musi być spełniona zasada superpozycji 

W przypadku istnienia uszkodzenia dalsza praca silnika niemal zawsze spowoduje zwiększenie się lub rozszerzenie uszkodzenia. Nie wolno do tego dopuszczać i trzeba silnik możliwie szybko wyłączyć. Wprawdzie rozmyślne zatrzymanie silnika przez wyłą­czenie zakłóca całkowicie pracę urządzenia napędzanego, należy jednak kierować się zasadą wybierania mniejszego zła. Lepiej jest pogodzić się z całkowitym zakłóceniem pracy silnika przez spowodowanie jego postoju na pewien czas, konieczny do doko­nania często drobnej naprawy, niż ryzykować powstanie więk­szego uszkodzenia, które spowoduje długotrwałą przerwę w pracy silnika. Przeczytaj resztę tego wpisu »

Nie trzeba dowodzić, jak ważne jest to, żeby praca silnika odby­wała się zawsze normalnie, tzn. żeby silnik pracował właściwie i niezawodnie. Od tego zależy przecież wydajność i jakość pracy urządzenia napędzanego przez silnik. Oczywiście, w praktyce nie zawsze się to udaje osiągnąć. W praktyce zdarzają się bowiem bądź uszkodzenia różnych części silnika, bądź też występują takie warunki pracy silnika, do których nie był on przewidziany. Wsku­tek tego silnik zatrzymuje się, nie daje się uruchomić lub zaczyna pracować niewłaściwie. Mówimy wówczas, że praca silnika zostaje zakłócona.

Przeczytaj resztę tego wpisu »

Zachodzi pytanie, czy obciążenie silnika przy pracy dorywczej nie może być jeszcze większe niż obciążenie odpowiadające osią­ganiu przyrostu temperatury trwale dopuszczalnego. Innymi sło­wy, czy przyrost temperatury dopuszczalny przy pracy dorywczej nie może być większy niż przy pracy ciągłej, skoro w pracy sil­nika pojawiają się tak długie przerwy, podczas których zużycie izolacji jest, praktycznie biorąc, bardzo nieduże. Otóż przepisy nie dopuszczają przekraczania przy pracy dorywczej przyrostu trwale dopuszczalnego dla pracy ciągłej, gdyż po pierwsze nawet nie­znaczne przekroczenie czasu pracy dorywczej przy zwiększonym obciążeniu może spowodować znaczne przekroczenie przyrostu trwale dopuszczalnego i zagrażać zniszczeniem izolacji, a w każ­dym razie znacznym zmniejszeniem jej trwałości, po drugie zaś zwiększając jeszcze bardziej moc znamionową silnika nie można by było zachować dostatecznej przeciążalności momentem. Przeczytaj resztę tego wpisu »

Przy pracy ciągłej próbnej, tj. pracy w ciągu długiego czasu przy obciążeniu niezmiennym, najpierw wystąpi nieustalony stan nagrzewania, który trwać będzie zależnie od stałej czasowej sil­nika od 1,5 godziny do kilku godzin, po czym stan cieplny silnika ustali się i cała moc cieplna doprowadzana będzie równa mocy cieplnej odprowadzanej.

Praca ciągła próbna zdarza się jednak w rzeczywistych warun­kach roboczych rzadko. Przy pracy ciągłej praktycznej obciążenie silnika zmienia się w mniejszym lub większym zakresie, wskutek czego nie występuje, praktycznie biorąc, stan cieplny ustalony.

W takt zmian obciążenia zmienia się ciągle przyrost tempera­tury uzwojenia silnika wg pewnych krzywych wykładniczych na­grzewania i stygnięcia o przebiegu bardziej stromym dla obcią­żeń większych, bardziej płaskim dla obciążeń mniejszych. Każdej wartości prądu odpowiada pewna wartość ustalonego przyrostu temperatury i do tej wartości dąży zawsze przyrost temperatury silnika przy przepływie danego prądu. Jeżeli przyrost tempera­tury przed pojawieniem się danego prądu był mniejszy od odpo­wiadającego mu przyrostu ustalonego, to wystąpi nagrzewanie, jeżeli był większy — stygnięcie. Przeczytaj resztę tego wpisu »

Fale napięciowe wędrujące powstają wskutek:

1. przepięć atmosferycznych
2. bezpośredniego wyładowania atmosferycznego do sieci (uderzenie pioruna)
3. operacji łączeniowych w odległych elementach sieci elektrycznych.

Na wielkość naprężeń elektrycznych w przekształtniku zasadniczy wpływ ma to, czy fala wędrowna powstaje bezpośrednio po stronie prądu zmiennego lub stałego, czy też przed transformatorem oddzielającym przekształtnik od sieci. Energia tych Przy zmianach temperatury złącza, granica obszaru niepewnego przełączania ulega znacznym przesunięciom. Z tego względu dla określenia parametrów zapłonnika należy brać pod uwagę charakterystyki wyzwalania dla najniższych spodziewanych temperatur pracy tyrystorów. Czas trwania impulsów bramkowych powinien być tak długi, aby przed zaniknię­ciem prądu bramki prąd anodowy tyrystora zdążył narosnąć do wartości większej od prądu załączania. Przeczytaj resztę tego wpisu »

Zapłonnik stanowi komplet urządzeń służących do wytwarzania impulsów prą­dowych dla sterowania bramkowego tyrystorów oraz odpowiedniego przesuwania ich w fazie względem napięcia anodowego w funkcji sygnału elektrycznego. Można wyróżnić następujące części zapłonnika:

1. obwód synchronizacji;
2. przesuwnik fazowy falownik
3. generator impulsów bramkowych;
4. wzmacniacz wyjściowy generatora impulsów.

W niektórych przypadkach w skład zapłonnika wchodzą również elementy ogra­niczające zakres zmian fazy impulsów prądowych bramkowych względem napięcia anodowego. Ograniczenia te nastawiane są tak, aby nie mogły być przekroczone wartości skrajne kątów wysterowania przekształtnika przy pracy falownikowej przekształtnika, przy czym q — kąt komutacji; y — kąt odpowiadający czasowi wyłączania zaworów  zapas bezpieczeństwa.Integralną częścią zapłonnika są również transformatory impulsowe, umieszczone zazwyyczaj możliwie jak najbliżej tyrystorów. Służą one do odizolowania obwodów bramka — katoda od pozostałej części układu sterowania oraz między poszczegól­nymi tyrystorami; umożliwiają również uzyskanie odpowiedniej przekładni między uzwojeniem pierwotnym, zasilanym impulsami napięciowymi o znacznej niekiedy wartości, a uzwojeniem wtórnym dającym napięcie bramkowe o wartości wymaganej przez dany typ tyrystora. Punktem wyjścia dla określenia parametrów impulsów bramkowych wytwarza­nych w zapłonniku jest charakterystyka wyzwalania dla zastosowanego typu ty­rystorów. Jest to podawana w katalogu rodzina prądowo-napięciowych charakte­rystyk obwodu bramki z zaznaczonymi obszarami: pewnego przełączania, niepew­nego przełączania i pewnego nieprzełączania oraz z zaznaczonymi wartościami maksymalnymi — napięcia dopuszczalnego na bramce, prądu dopuszczalnego bramki i mocy dopuszczalnej traconej w złączu bramkowym. Wartość chwilowa mocy dopuszczalnej traconej w złączu bramkowym jest największa przy krótko­trwałych, niepowtarzalnych impulsach prądu bramkowego, mniejsza przy krótko Wymuszony ruch powietrza chłodzącego poprawia warunki oddawania ciepła przez radiator drogą konwekcji. Rezystancja termiczna maleje wraz ze wzrostem prędkości czynnika chłodzącego. Z wykresów wynika, że celowe jest przyjmowanie prędkości powietrza do ok. 8 m/s, gdyż dalsze jej powiększanie nie daje istotnej poprawy warunków oddawania ciepła. Wraz ze wzrostem natężenia przepływu czynnika chłodzącego rośnie spadek ciśnienia w radiatorze. Można przy­jąć, że omawiana zależność ma postać paraboliczną, co przedstawiono  Wynika stąd, iż moc potrzebnego wentylatora rośnie proporcjonalnie do 3-ciej potęgi prędkości powietrza. schematycznie układ szafy tyrystorowej z przewie­trzaniem wymuszonym, w której umieszczono tyrystory w z piętrach. Każde piętro zawiera n tyrystorów. W tych warunkach wypadkowe natężenie przepływu po­wietrza Qi — natężenie przepływu powietrza przez 1 radiator;  A spadek ciśnienia w 1 radiatorze.  gdy powietrze doprowadza się tylko przez dolne piętro układu tyrystorów. W tak<’m układzie czynnik chłodzący ulega podgrzaniu w poszczególnych piętrach, a warunki pracy tyrystorów, umieszczonych najwyżej są najmniej korzystne. Przy 6 piętrach różnica temperatury powietrza chłodzącego najniższe i najwyższe piętro dochodzi do 20 K. Z tego powodu, szczególnie w du­żych przekształtnikach, do każdego piętra należy doprowadzić pewną ilość powie­trza dodatkowego,

———————————————————————————————————————–

Podstawowym warunkiem prawidłowej eksploatacji i konserwa­cji urządzeń elektrycznych na maszynach jest bezwzględne prze­strzeganie instrukcji danej maszyny i przepisów bezpieczeństwa pracy. Instalacja elektryczna dla osób nie obznajomionych z jej obsługą i nie przestrzegających przepisów BHP stanowi poważne niebezpieczeństwo ze względu na możliwość porażenia prądem lub oparzenia łukiem elektrycznym. Ponieważ maszyny budowlane, na których zamontowana jest apa­ratura elektryczna, stanowią dużą masę uziemionej konstrukcji, człowiek dotykający ich lub znajdujący się na nich jest nieja­ko połączony z ziemią. Każde zetknięcie się z napięciem fazowym może w tych warunkach spowodować śmiertelny wypadek. Ze względu na te szczególnie niesprzyjające warunki, od osób obsługujących Maszyny budowlane ó napędzie elektrycznym, wymaga się dokładnej znajomości budowy instalacji elektrycznej i odpowiedniego prze­szkolenia w jej obsługiwaniu. serwis falowników Przed przystąpieniem do przeglądu technicznego wyposażenia elektrycznego należy przede wszystkim wyłączyć napięcie w punk­cie zasilającym, wykręcić bezpieczniki, a wkładki topikowe za­brać ze sobą i w punkcie tym wywiesić tabliczkę: „nie włączać -przegląd instalacji elektrycznej”. Manipulowanie w aparaturze elektrycznej będącej pod napięciem, a w szczególności nieizolo-wanymi narzędziami metalowymi prowadzi do porażenia lub wywoła­nia zwarcia połączonego z wybuchem oraz wydmuchem ognia /popa­rzenie/.Po wyłączeniu napięcia, przed rozpoczęciem prac przy prze­glądzie instalacji, należy sprawdzić, esy rzeczywiście wyłącze­nie zostało dokonane. Do tego celu używa się próbników neono­wych lub żarówek kontrolnych zmienić przy najbliższej naprawie planowej. Sprawdzić docisk przewodów 1 ich stan izolacji. W czasie obrotu żurawia sprawdzić czy pierścienie pracują centrycznie. W razie mimo-środowości usunąć luzy.